Google gerçekten de çok akıllı bir arama motoru.
Ama ne yazık ki sadece çok az kullanıcı bu mükemmel arama aracının gerçek gücünden haberdar.
Çoğu kullanıcının Google kullanımı bir ya da iki anahtar kelime girip "Google'da ara" düğmesine tıklamak ve karşılarına gelen sonuçlardan istediklerini seçmek ile sınırlı. Tabii bu şekilde kullanıcının karşısına gelen sonuç sayısı 10.000 veya 100.000 olunca gerçekte elde edilmek istenen sonuçlara ulaşılamıyor. Neyse ki daha iyi yöntemler de var ve bu şekilde sonuç sayısı daha etkin çalışılabilecek düzeylere çekilebiliyor.Daha etkin ve daha iyi doğru arama yapabilmeniz için mutlalaka bilmeniz gereken profesyonel ipuçlarını bulunmaktadır.
Doğru arama
İsterseniz standart, isterseniz de gelişmiş arama arayüzünü kullanın, hedefinize daha yakın sonuçlara ulaşabilmek için hep doğru arama yöntemini kullanmalısınız. Google size bütün olanakları sunuyor. Doğru yöntemi kullanıp sonuçlara hemen ulaşmak veya yanlış yöntemle samanlıkta iğne aramak arasındaki seçim tamamen size kalmış.İzlenebilecek birçok farklı yol olsa da, bir Google araması temelde altı adımdan oluşmalıdır:
• Google'ı açıp arama satırını doldurmadan önce ne aradığınızı biraz daha düşünün, özellikle aradığınız öğeyi diğerlerinden ayırabilecek özellikler ve anahtar kelimeler bulmaya çalışın. Hedefinizin sahip olmaması gereken özellikler de işinize yarayacaktır. Bu hazırlık size sadece zaman kazandırmakla kalmaz, aradığınız doğru sonuçlara ulaşmanızı da garanti altına alır.
• Arama stratejinizi belirleyin. Kullanmak istediğiniz bütün anahtar kelimeleri bir kenara yazın (ne kadar çok, o kadar iyi). Eğer mümkünse aramanızı operatörlerle daha da detaylandırın. Arama operatörlerini kullanmak yerine "Gelişmiş arama" özelliğinden yardım almayı da deneyebilirsiniz.
• Anahtar kelimelerinizi arama satırına girdikten sonra "Google'da ara" düğmesine tıklayın. Arama satırına en fazla 10 anahtar kelime veya 256 karakter girebilirsiniz.
• Sonuç sayfasında size sunulan sonuçlarınızı değerlendirin.Eğer sonuçlar beklediğiniz gibi değilse arama stratejinizi değiştirin. Başka anahtar kelimeler veya operatörler kullanmayı denemelisiniz.
• Sonuç listesini tekrar inceleyin ve hedefinize en yakın olduğunu düşündüğünüz bir sonuca tıklayın.
• Eğer hedefinize ulaştıysanız, yararlı olabilecek bilgileri bir kenara kaydedin.
Uzun bir süreç gibi gözükse de, denediğinizde aslında tekrar tekrar arama yapıp sonuçlar arasında kaybolmaktan daha hızlı bir yöntem olduğunu göreceksiniz. özellikle doğru anahtar kelimeleri bulup aramanızı daha sonra bunlar üzerinden detaylandırmak size önemli bir zaman kazandıracaktır. Bu şekilde hem daha az zaman harcarsınız, hem de çok daha doğru sonuçlara ulaşırsınız.
Doğru operatörlerini kullanın
Çoğu Google kullanıcısı arama motorlarının ardı ardına yazılan iki anahtar kelimeyi "AND" operatörü ile birbirine bağladığını bilmez. Aslında "AND" her iki kelimeyi de içeren dokümanların arandığını gösterir. Eğer iki kelimeden en az birinin bulunduğu dokümanların gösterilmesini istiyorsanız, bunları "AND" yerine "OR" operatörü ile bağlamalısınız.
Aramanın dışında tutun
Google arama yaparken sık kullanılan kelimelerle tekil harfleri yararlı sonuçlar üretmediklerinden ve aramayı yavaşlattıklarından dolayı hesaba katmaz. örneğin "How does a CPU work" (Burada tırnak işaretlerini sadece okunabilirliği arttırmak için kullanılmıştır) şeklindeki aramada sadece "CPU" ve "work" kelimeleri aramaya dahil edilir. Atlanılan bu kelimeler sonuç listesinde en üstte gösterilir. Bu kelimeleri mutlaka aramanıza eklemek istiyorsanız başlarına "+" karakterini yerleştirebilirsiniz. örneğin üstteki aramada diğer kelimeleri de sonuçlara eklemek için "+How +does +a CPU work" yazmalısınız. Burada önemli olan "+" karakterinin doğrudan dikkate alınması istenilen kelimenin önünde olması ve bir sonraki artıdan önce bir boşluk bırakılmasıdır. İkinci bir yöntem ise bütün aramanızı tırnak işaretleri içine yerleştirmektir. Bu şekilde anahtar kelimeleriniz aynen yazdığınız şekilde ve sırayla aranır.
Kullanılabilen aritmetik operatörlerden diğeri de eksi işaretidir. Bu şekilde anahtar kelimelerinizi, cümleciklerinizi ve kelime gruplarınızı arama sonuçlarınızdan çıkartabilirsiniz. Başında eksi işareti (-) olan anahtar kelimeler, sonuçlarınız arasında yer almaz. Başka bir deyişle, eksi ile belirttiğiniz kelimeyi içeren sonuçlar arama sonuçlarından çıkartılır.
Yıldız ve tilda ila arayın
Yıldız (asterisk) karakterini de Google aramasında kullanabilirsiniz. Bu şekilde Google verdiğiniz cümlecik içinde yıldız yerine gelmesi gereken kelimeyi arar. örneğin "Halkalı gezegen *" sorgusunu girdiğinizde karşınıza Satürn ile ilgili sonuçlar çıkacaktır. Bu yöntemin önemli bir avantajı her dilde uygulanabilmesidir. Bu sayede Google'ın son zamanlarda daha da geliştirdiği bu "boşluğu doldur" aramasının Türkçe uyarlamasını beklemeniz gerekmez. Eğer bir aramada doğru anahtar kelimeleri kullanıp kullanmadığınız konusunda emin değilseniz, Google'dan alternatif eş anlamlı kelimeleri de aramasını isteyebilirsiniz. Bu kimi zaman çok yararlı olabilir, çünkü her web sayfasında belirli bir konu için aynı kelimeler kullanılmaz. Google'da eş anlamlı kelimelerle beraber arama yapmak için tek yapmanız gereken kelimenin önüne [ALT]+[Ü] tuş kombinasyonunu kullanarak tilda (~) operatörünü koymaktır. Bu şekilde hem aradığınız kelimenin, hem de eş anlamlılarının geçtiği web sayfaları listelenir.
Birebir arama
En çok kullanılan ve en basit operatörlerden biri tırnak işaretidir. Bu operatör yardımı ile birden fazla kelimeyi bir kelime grubu haline getirip arayabilirsiniz. Bunun için aradığınız kelime grubunu arama satırına tırnak işaretleri içinde girin. Bu şekilde Google kelimeleri sizin yazdığınız şekilleri ile ve aynı sırada arar. örneğin İstanbul Teknik Üniversitesi size ayrı ayrı kelimelerin geçtiği sonuçları da verirken "İstanbul Teknik Üniversitesi" size sadece bu kelime grubunun olduğu gibi geçtiği web sayfalarının listesini verir. Başka bir deyişle, bu sayede içinde üniversite kelimesi geçen tüm sunuçlar değil, sadece İstanbul eknik Üniversitesi ile ilgili sonuçlar listelenecektir.
Ansiklopedik bilgiler
Google ile ansiklopedik bilgileri bulmak neredeyse çocuk oyuncağı, örneğin İstanbul'da yaşayanların sayısını öğrenmek için tek yapmanız gereken "istanbul'un nüfusu" (tırnak işaretleri ile) sorgusunu girmek. Eğer Litvan-ya'nm başkentini merak ediyorsanız çok kolay: "Litvanya'nm başkenti" yazın Google cevaplasın. Bu aramayı benzer şekilde farklı dillerde de kullanabilirsiniz. örneğin "Birthplace "Jack London"" girdiğinizde Google hemen "San Francisco" cevabını verecektir. Günlük gazetenizin verdiği bulmacada "Akira Kurosawa'nın bir filmi" sorusunda mı takıldınız? Google'a sorun: "Akira Kurosawa filmleri". Bu konuda örnek sınırsız ve sonuçlar gerçekten harika. Tek dikkat etmeniz gereken nokta ise iki farklı dili aynı sorguda kullanmamaya çalışmak.
Google dizininde arayın
Google dünya çapında milyarlarca web sitesini tarar ve sonuçlan devasa verita-banında saklar. Kullanıcılar için zor olansa bu devasa bilgi birikiminden doğru olanı ayıklayıp bulmaktır. Bu durumda Google dizini işinizi kolaylaştırabilir. Konulara göre düzenlenmiş bu katalogun güzel yanı bilgisayar tarafından değil, insanlar tarafından oluşturulmuş olmasıdır. Bu şekilde web sayfalan ayrıntılı taranmış ve doğru kategorilere yerleştirilmiş olur. Google dizinini istediğiniz gibi gezebilir ve isterseniz içinde arama da yapabilirsiniz. Katalog her ne kadar bilgisayarlar tarafından oluşturulan otomatik indeks kadar veri içermese de, insan eli değdiği için kalitesi oldukça yüksektir. Ayrıca kimi kullanıcılar anahtar kelimelerle arama yapmak yerine dizin içinde gezinmeyi tercih ederler. Google dizinine ulaşmak için ana sayfada arama satırının üzerindeki "Dizin" bağlantısına tıklayın. İkinci bir yol ise tarayıcının adres satırına Türkçe dizin için "http://directory.google.com.tr", İngilizce dizin için ise "directory.goog-le.com" adreslerini girmektir.
Özel aramalar
Eğer basit bir arama sizi istediğiniz sonuçlarına götürmediyse, gelişmiş arama özelliklerini kullanabilirsiniz. Burada farklı operatörleri bir arada görebilir ve bunları beraberce, operatör işaretlerini kullanmaya gerek kalmadan kolaylıkla kullanabilirsiniz. Bu şekilde aramanızı daraltıp daha etkin sonuçlar elde edebilirsiniz. Bu gelişmiş arama penceresine ulaşmak için ana sayfada arama satırının yanındaki "Gelişmiş arama" bağlantısına tıklamalısınız.
Google'ın gelişmiş arama sayfasından kullanabileceğiniz işlevler şunlardır:
• Anahtar kelimeleri veya kelime gruplarını aramak.
• Belirli anahtar kelime ve kelime gruplarını aramanın dışında tutmak.
• Aramayı belirli bir web sitesinin sayfaları ile sınırlamak.
• Belirli bir web sitesini aramanın dışında tutmak.
• Yapacağınız aramayı belirli bir dil ile sınırlandırmak.
• Belirli bir dosya biçimindeki bilgileri aramak.
• Aramayı belirli bir zaman aralığı ile sınırlandırmak.
• Anahtar kelimelerin dokümanın neresinde (başlık, adres, bağlantı, içerik) geçmesi gerektiğini belirlemek.
• Verilen bir sayfaya bağlantı veren diğer sayfaları bulmak.
• Verilen bir sayfaya benzer sayfaları bulmak.
Sonuçları bul ve Dil
Gelişmiş arama penceresindeki bu kısım dört başlıktan oluşur. Bu başlıklar sayesinde anahtar kelimelerinizi istediğiniz biçimde aramanıza ekleyebilir veya aramanızın dışında tutabilirsiniz. Bu başlıklardan ilki, bir ya da birden fazla anahtar kelimenin indekslenmiş dokümanların herhangi bir yerinde aranmasını sağlar. Anahtar kelimeleri giriş sıranız önem taşımaz. Girdiğiniz bütün anahtar kelimeleri içeren dokümanlar sonuç listesine eklenir.
"Aynen girildiği gibi" kısmı ise girilen anahtar kelimelerin girilen sıra ile aranmasında kullanılır. Bu, normal aramada anahtar kelimelerinizi tırnak işaretleri arasında almanızla aynı işlevi görür.
"Kelimelerden herhangi biri" satırına girdiğiniz kelimeler teker teker veritabanında aranıp elde edilen sonuçlar listelenir. Bu işlem de "OR" operatörü ile aynı sonucu verir.
Son sorgu satırı, yani "Bu kelimeler hariç" satırı ise aramanızdan istediğiniz anahtar kelimeleri çıkarmanızı sağlar. İşlevi normal aramada kullandığınız eksi operatörü ile aynıdır.
Eğer Türkçe sonuçlar size yetmiyor ve İngilizce, Almanca veya başka bir dildeki sonuçları görmek istiyorsanız bu kısımdaki listeden istediğiniz dili sevebilirsiniz.
Dosya biçimi ve Tarih
(ioogle sadece HTML taraması yapmaz. Bunun yanında PDF, SWF gibi Adobe biçimleri ile DOC, XLS gibi MS (MS Office biçimlerini de okuyabilir. Bu sayede aramanızı belirli bir dosya biçimi için sınırlandırabilirsiniz. Bu şekilde hem Google'ın arama yükünü hafifletir hem de hedeflediğiniz sonuçlara daha yakın sonuçlar elde edersiniz. Bunun isin önce ilk seçeneği "Sadece bu" şeklinde seçerek seçeceğiniz dosya biçiminin gösterilmesini istediğinizi belirtin ve ardından ikinci listeden dosya biçimini seçin. Eğer anahtar kelimelerin belirli dosya biçimlerinde geçmeyeceğinden eminseniz benzer şekilde ilk listeden "Bu alan dışında" seçeneğini işaretleyip ikinci listeden arama dışında tutmak istediğiniz dosya biçimini seçebilirsiniz.
Dosya biçimleri hakkında ufak bir ipucu: Genellikle PDF biçimdeki dosyalarda reklam bulunmaz. Bu şekilde sonuçlarınız arasındaki reklam kirliliğini azaltabilirsiniz.
Eğer geçen sene Nobel ödülü kazananları arıyorsanız aramanızı belirli tarihlerle sınırlayabilirsiniz. Bunun için "Tarih" satırını kullanmalısınız. Buradaki listeden "üç ay", "altı ay" veya "bir sene" seçeneklerinden birini işaretleyerek bu süre zarfında eklenen sayfalara erişebilirsiniz.
Geçiş yerleri
Google gelişmiş aramada anahtar kelimenizin veya kelime grubunuzun dokümanda geçmesi gereken yeri belirlemenize de izin veriyor. Kullanılabilir seçenekler ise şunlar: *• Sayfanın herhangi bir yerinde.
• Sayfanın başlığında.
• Sayfanın içeriğinde.
• Sayfa adreslerinde.
• Sayfaya bağlantılarda.
"Sayfanın herhangi bir yerinde" seçeneği ön tanımlı olarak seçilidir. Bu anahtar kelimenin geçtiği yerin önemli olmadığını gösterir. "Sayfanın başlığında" seçeneğinde ise sadece web sayfalarının başlıkları aranır. Eğer bir konu hakkında genel bilgilere ulaşmak istiyorsanız bu seçeneği kullanmanızı tavsiye ederiz. Bunun dışında bu seçeneği belirli bir anahtar kelimenin geçtiği başlık sayısını bulmakta da kullanabilirsiniz.
Sayfanın içeriğinde yapılacak bir arama HTML sayfasının metin içeriğinde yapılır. Eğer metinlerin içindeki belirli bir kelime grubunu arıyorsanız bu seçeneği kullanabilirsiniz.
Eğer "Sayfa adresleri" seçeneğini işaretlerseniz anahtar kelimeleriniz sayfa URL'lerinde (Uniform Resource Lo-cator, bir internet sayfasının internet adresi) aranır. Bu seçenek sonuçlarınızı oldukça kısıtlayacaktır. Eğer anahtar kelimelerinizin belirli bir kurumun web sitesinde aranmasını istiyorsanız bu seçenek işinize yarayacaktır.
Son seçenek olan "Sayfaya bağlantılarda" seçeneğinde ise Google anahtar kelimenizi bağlantı metinlerinde araı ve bulduğu bağlantıların hedef sayfalarını listeler.
Alanlar / Siteler
Alanlar (domain) bilgi teknolojilerinde geniş ağlar üzerindeki mantıksal alt ağlar olarak tanımlanır ve internet ortamında önemli organizasyon yapılarıdır. örneğin internete ulaşabilen her bilgisayar bir alana dahildir.
Kimi zaman sonuçlarınızı iyileştirmek için sorgunuzu belirli alanlarla sınırlamak mantıklı olabilir, örneğin bir Nokia cep telefonu modeli hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşmak istiyorsanız aramanızı "Nokia.com" alanı ile sınırlandırabilirsiniz.
Google "Alanlar / Siteler" kısmında size iki seçenek sunuyor: Aramanızı belirli alanlarla sınırlamak veya aramadan çıkarmak. Aramanızı belirteceğiniz bir alan ile sınırlandırmak için bu kısımda ilk önce açılır menüden "Sadece bu" seçeneğini işaretlemeli ve daha sonra sağ kısımdaki boşluğa alan adını yazmalısınız. Eğer alanı aramanızdan çıkarmak istiyorsanız açılır menüden "Bu alan dışında" seçeneğini işaretlemelisiniz. Bir alan veya site içinde yapılan aramalarda alan adını tam olarak bilmelisiniz. Eğer burada en üst seviye alanlarını (Top Level Domains, TLD) kullanırsanız aramanızı kolaylaştırabilirsiniz. Bu en üst seviye alanlar internet adreslerinin sonundaki ".com" gibi son kelime gruplarıdır, örneğin Türkiye'deki sitelerde bir arama yapmak için buraya "com.tr" alan adını girmeyi deneyelirsiniz.
Kullanım hakları ve SafeSearch
Eğer Google'ın İngilizce sitesini kullanıyorsanız gelişmiş arama penceresinde kullanım haklarıyla ilgili bir bölüm olduğunu da göreceksiniz. Google'ın normal aramada göz ardı ettiği kullanım haklarını gelişmiş aramada seçime bağlı hale getirebilirsiniz. Bu şekilde sadece ücretsiz dokümanların gösterilmesini sağlayabilir ve indireceğiniz dökümanlan gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz.
Kimi arama sonuçlan arasından uygunsuz içerikli siteleri elemek isteyebilirsiniz. Bu, özellikle küçük çocukların aynı bilgisayarı kullandığı durumlarda mantıklıdır. Google, SafeSearch filtresi ile bu siteleri sonuçlar arasından eleyerek daha düzgün bir liste oluşturabilir. SafeSearch her ne kadar yüzde 100 güvenlik sağlamasa da, uygun olmayan çoğu siteyi eleyebilir. Şimdilik sadece Google'm İngilizce sitesinin gelişmiş arama penceresinde bulabileceğiniz SafeSearch kısmından istediğiniz zaman filtreyi açıp kapatabilirsiniz.
Sayfa temelli arama
Google gelişmiş arama sayfasında "Sayfa temelli arama" olarak adlandırılan bir arama işlevi sunar. Bu özellik sayesinde girdiğiniz bir sayfaya benzer sayfaları veya o sayfaya bağlantı veren sayfaları bulabilirsiniz. Bunun için "Gelişmiş arama" sayfasında en alt kısımdaki alanları kullanmalısınız. Normal bir aramanın tersine bu aramadaki parametreleri aynı anda kullanamazsınız. Benzer sayfaları bulmak için "Sayfaya benzer sayfaları bul" satırının yanındaki giriş alanına istediğiniz bir web sayfasının adresini yazın. Bu şekilde anahtar kelime kullanmakla uğraşmadan,kolayca benzer sayfalar bulabilirsiniz. Bu şekilde benzer sitelerin listesi karşınıza çıkacaktır.
Bağlantıları arayın
Web sayfalarını birbirine bağlamaya yarayan köprüler (hyperlink) internetteki en önemli işlevlerden birini yerine getirirler. Ama bu bağlantıların önemli bir eksiği vardır: Köprüler sadece tek yönlü çalışır. Çalıştığınız sayfadan bir köprü ile başka bir sayfaya geçebilirsiniz. Ama geldiğiniz siteden ilk siteye geri dönebileceğinizi kimse garanti edemez. Bu sorunun çözümü ise web tarayıcılarından gelir: Tarayıcılar gezdiğiniz adresleri kronolojik olarak sakladıklarından geri düğmeleri ile bir önceki sayfaya dönmenize olanak tanırlar. Google'ın arama motorları bütün internetteki bağlantıları tarar, kaynak ve hedef adresleri veritabanına kaydeder. Bu sayede istediğinizde belirli bir sayfaya bağlantı veren diğer sayfaların listesini oluşturabilirler. Normal bir kullanıcı için bu özellik pek çekici olmayabilir. Ama özellikle web sitesi yöneticileri ve web sitesi sahipleri için bu işlev büyük önem taşır. Bu şekilde web sitelerinin veya başka sitelerin popülerliklerini ve kalitelerini kontrol edebilirler. Bağlantıların çokluğu bir web sayfasının ciddiliği için kesin bir bilgi olmasa da az sayıda bağlantı verilen sayfaların çok eğlenceli olmadığı da gerçek. Belirli bir sayfaya bağlantı veren kurallar vardır.
Bunlardan bazıları:
• Birbirinin tersi işlev gören operatörleri bir arada kullanmayın.
• Belirli sonuçları en baştan engelleyen operatörleri bir arada kullanmayın, örneğin tatil geziniz için site ararken "Tatil site:de site:fr" operatörünü kullanmanız size Almanya ve Fransa'dan sonuçlar getirmez. Eğer her iki grup siteden de sonuçlar gelmesini istiyorsanız operatörler arasında "OR" operatörünü kullanın (Tatil siterde OR siterfr).
Bir operatör arama içinde ya sadece bir kez geçmeli, ya "OR" ile bağlanmış
olmalı, ya da "include:", "filetype:", site:" ve "group:" ile birleştirilmiş olmak zorundadır.
• Aramanızı farklı operatörleri kullanarak sınırlandırmaya çalışın, örneğin e-posta güvenliği ile ilgili bir arama yaparken "e-mail intitle:Güvenlik -si-te:microsoft.com.tr" sorgusunu kullanabilirsiniz.
Bu arama size ana metninde "e-mail", başlığında ise "Güvenlik" kelimeleri geçen sonuçları gösterir ve Micro-soft'un Türkiye sitesi bu aramanın dışında tutulur.
1.01.2008
Google'da Profesyonel Arama Yapmak
Google Language Tools - Çevirmeniniz
Yaptığınız arama bilmediğiniz dillerde sonuçlar veriyorsa Google'ın dil araçlarından faydalanabilirsiniz. Google daha çevirebildiği diller listesine Türkçeyi eklememiş olsa da web sayfalarının bildiğiniz bir diğer dile çevrilmesini sağlayabilirsiniz.
Bunun için Google iki seçenek sunuyor.
Bunlardan ilki arama sonuçlarındaki bir web sayfasını doğrudan çevirmek.
Ama bunun için aramanızı çevrilmesini istediğiniz dile ait Google sitesinden (örneğin İngilizce için google.com, Almanca için google.de) yapmalısınız. Çıkan sonuçlarda farklı dilde olan sonuçların yanındaki "Bu sayfayı çevir" bağlantısına tıkladığınızda Google hedef sayfanızdaki metinleri çevirmeye çalışacaktır. Metinlerin grafik olarak girildiği veya Flash ve benzeri eklentilerle verildiği sitelerde ise ne yazık ki bu hizmetten yararlamlamıyor. Çevrilen sayfada üst kısımda ise orijinal web sayfasını yeni bir tarayıcı penceresinde açmanızı, arama sonuçlarına geri dönmenizi veya bu üst kısmı kaldırmanızı sağlayan bağlantıları bulabilirsiniz.
Bunun dışında www.google.com/language_tools adresine girerek. Google'ın bütün dil araçlarına tek bir sayfadan ulaşabilirsiniz, örneğin birkaç kelimenin karşılıklarını öğrenmek istiyorsanız bunları "Translate" kısmındaki metin penceresine girip alttaki açılır listeden kaynak ve hedef dilleri belirleyip "Translate" düğmesine basmanız yeterli. Burada Google'ın kısa metinleri de çevirmesini sağlayabilirsiniz. Yapmanız gereken metni kopyalayıp metin penceresine yapıştırdıktan sonra aynı şekilde hedef dili belirlemek.
Unutmamanız gereken ise bu otomatik çevirilerin sadece ham çeviriler olduğu. Yani önemli yerlerde kullanmadan önce mutlaka tekrar gözden geçirmelisiniz. Ama bu kadarı da çoğunlukla metnin işinize yarayan kısmını anlamanıza yetecektir.
Google dil araçlarını bilmediğiniz bir dille yazılmış e-postalarınızı tercüme ettirmek için de kullanabilirsiniz. Yapmanız gereken yine sadece iletinizi kopyalayıp metin giriş kutucuğuna kopyalamak. Bu şekilde en azından iletinin ne hakkında olduğunu genel hatları ile öğrenmiş olursunuz.
Alert-E-posta ile Arama Sonuçları
Eğer bir web kullanıcısı veya bir araştırmacı olarak belirli bir konuda sürekli en güncel bilgilerden veya en son değişiklerden haberdar olmak istiyorsanız Google Alert'i mutlaka denemelisiniz. Bu sayede istediğiniz web aramalarına abone olabilir ve belirlediğiniz aralıklarla yapılacak otomatik aramaların sonuçlarının size e-posta ile gönderilmesini sağlayabilirsiniz.
Google'ın bu yararlı hizmetinin kullanımları ise saymakla bitmez:
• Belirli bir konuyu daha yakından takip etmek için kullanabilirsiniz.
• Güncel bir haberin ve bununla ilgili konuların nasıl geliştiğini izleyebilirsiniz.
• Rakiplerinizi veya belirli bir iş dalındaki gelişmeleri izlemek için kullanabilirsiniz.
• Favori takımınız hakkında en güncel haberlere kolayca ulaşabilirsiniz.
Google sizi kuracağınız uyarılar açısından da sınırlamıyor.
www.google.com/alerts adresinden ulaşabileceğiniz hizmeti kullanmak için tek ihtiyacınız bir Google hesabı.Eğer bir hesabınız yoksa Google e-posta adresinizle belirlediğiniz bir şifreyi girerek hemen bir hesap oluşturabilirsiniz.
Bir uyarı oluşturmak için ilk önce Google Alerts sayfasında sağ bölümdeki ilk giriş satırına ilgilendiğiniz metin kriterini girin. Daha sonra bir alt satırda kullanmak istediğiniz uyarı türünü seçin. Daha beta sürümünde olan hizmette şimdilik beş farklı uyarı türünden biri seçilebiliyor:
• News - Haber arama motorunda, girdiğiniz arama kriterine uygun güncel ilk on haberin size e-posta ile iletilmesini sağlar.
• Web - Web arama motorunda kriterinize uygun 20 site belirlendiğinde e-posta adresinize bir ileti gönderilir.
• Blogs - Google Blog aramasında istediğiniz metni içeren ilk on öğenin bildirilmesini sağlar.
• Groups - Aradığınız metni içeren ilk elli grup liste halinde e-posta adresinize gönderilir.
• Comprehensive - Aradığınız metnin Google'ın farklı arama motorlarında verdiği sonuçlan içeren geniş kapsamlı bir iletinin adresinize gönderilmesini sağlar.
Uyarı türünüzü de belirledikten sonra "How often" kısmında aramanın ne sıklıkta yapılmasını istediğinizi belirleyin.
"Daily" seçeneği ile günlük, "Weekly" seçeneği ile haftalık aramalar yaptırabilir ya da "As it happens" seçeneğini işaretleyerek yeni bir sonuç bulunur bulunmaz adresinize e-posta gönderilmesini sağlayabilirsiniz.
Daha sonra ileti alma sıklığınızı değiştirmek isterseniz aldığınız e-postaların sonundaki bağlantıları kullanabilirsiniz. En alt satıra da iletileri almak istediğiniz e-posta adresinizi girdikten sonra tek "Create alert" düğmesine basın.
Artık arkanıza yaslanıp çalışkan Google'ın sizin için toplayacağı sonuçlan beklemeye başlayabilirsiniz.
Google Hesabı Oluşturun
Kimi hizmetleri sadece Google hesabınızla kayıt olduğunuzda kullanabiliriniz.
Bunun için e-posta adresinizle hesap şifrenizi girmelisiniz. Bu hesap bilgileriniz sayesinde hesabınız üçüncü kişilerin izinsiz kullanımından korunmuş olur.Ayrıca bu bilgiler sizin Google hizmetlerini kullanırken kişisel profiller oluşturmanıza da yarar.Bu profiller daha sonra Google tarafından size daha uygun sayfalar oluşturmak için kullanılır. Google bu kişisel verilerinizi her hizmet için ayrı ayrı veritabanlarında tutmak yerine tek ortak bir veritabanında tutar ve böylece daha önce hiç kullanmadığınız bir hizmet bile ilk açışınızda kısmen size özelleştirilmiş halde karşınıza çıkar. Bütün bu özel verileriniz hesaplarınızı oluştururken dijital olarak imzaladığınız anlaşmalarda yer almadıkça veya tarafınızdan belirtilmedikçe üçüncü kişilere verilmez. Goog-le'da bir hesap açmak için şu adımları izlemelisiniz :
• Web tarayıcınızın adres satırına "www.google.com/accounts/NewAc-count" adresini girin.
• Karşınıza gelen pencerede e-posta adresinizi ve bu hesap için kullanmak istediğiniz şifreyi girin.
Alttaki açılır listeden bölge olarak Türkiye'yi seçtikten sonra resimde gördüğünüz güvenlik metnini altındaki giriş satırına yazın.
• Genel kullanım şartnamesini okuduktan sonra kabul ediyorsanız alttaki "I accept. Create my account" düğmesine tıklayın. Kullanıcı adınız başkası tarafından kullanılmıyorsa Google hesabınız hazır demektir.
Artık bu hesap bilgileriniz ile bütün Google hizmetlerini kullanabilirsiniz. Hesabınızın ayarlarını istediğiniz zaman değiştirebilir veya hesabınızı tümüyle silebilirsiniz.
Google ve Kişisel Bilgileriniz
Google Mail, Toolbar, Desktop, Takvim ve Belgeler: Google bütün bu önemli yazılımları kullanıcılara ücretsiz sunuyor. Karşılığında ise tek istediği kullanıcının kişisel hayatının ayrıntıları.
Artık herkes web'de gezinirken arkasında dijital izler kaldığını biliyor. Bu Google hizmetleri için de aynen geçerli. Bir sonraki gezi için Google'da yapılan aramalar, pazarlama ve reklamcılarının elde etmek için yüklüce para vermeye hazır olduğu bilgiler. Google ise siz web'de arama yaparken, yaptığınız aramalarda istediğinizi tıklarken bilgisayarınıza yerleşmiş çerezlerden bu bilgileri kolaylıkla edinebiliyor.
Ama iş bu kadarla da kalmıyor. Google Mail kullanıcıları hesapları açılırken Google'ın ileti metinlerini tarayacağını kabul etmiş oluyorlar. Google Belgeler ve e-tablolar'da ise veriler zaaten Google sunucularında bulunuyor. Sosyal arkadaşlık hizmeti Orkut kullananlar kolayca yeni arkadaşlar edinebiliyor. Ama bu şekilde renk tonundan kişiliğine, sevdiği yemekten cinsel tercihlerine kadar birçok konuyu içeren detaylı profillerini de Google'ın ellerine emanet etmiş oluyor. Böylece bütün yaşamınız boyunca Google sizi takip edebiliyor.
► Kullanıcı izleme: Farklı hizmetlerde oluşturduğunuz profillerin bir araya toplandığı en önemli bileşen ise Google hesabınız. Google Mail'de, Orkut'da, Google Alerts'de, Google Calendar'de, Sitemap'de, Blogger'da, Google News Alert'de, Docs&Spreadsheets'de, alışveriş yaparken ve kişisel aramalarda bir Google hesabının olması hep şart koşuluyor. Google'ın kişisel bir hesap gerektiren hizmetlerin sayısını artırmasına şaşırmamak gerek.
Yanlış anlaşılmaması için ufak bir hatırlatma yapalım: Web'de bilgi toplayan sadece Google değil. Bütün firmalar web'de kullanıcı bilgisi toplama peşinde. Kimisi bu işi kendi yollarıyla yapmaya çalışırken kimisi de Google gibi bu işin ustasından bu bilgileri hazır alıyor. Bir web gezgini olarak da hangi hizmete Google hesabınızla girip hangisine girmeyeceğinizi biraz düşünmeniz gerekiyor. Ne de olsa artık özel bilgiler edinmek herkes için çok kolay. Google ile gezinirken bilgisayarınızda bıraktığınız izler: Kullanım için hesap bilgilerinizi vermeniz gereken Google hizmetlerinde arkanızda birçok iz kalır.
İşte bunlardan bazıları:
• Web aramasında statik veriler.
• Çerezler.
• Bilgisayar içeriğiniz.
• Blogger'da belirttiğiniz fikirleriniz.
• Ürün aramalarınız.
• Google Mail'de ileti içerikleriniz.
► Böyle korunabilirsiniz:
• Çerezleri engelleyerek (Kişiselleşti-rilmiş hizmetlerden vazgeçersiniz).
• Web'de anonim gezinerek (Bunun için ek yazılımlara ihtiyaç duyarsınız).
• Önemli verilerinizi bilgisayarınızda saklamayarak.
• Hesap gerektiren hizmetleri kullanmayarak.
31.12.2007
Sık Kullanılanlar
Hangi web tarayıcısını kullanırsanız kullanın hepsinin bir sık kullanılanlar klasörü vardır ve bunu istediğiniz şekilde düzenlemenize olanak tanınmıştır.
Sık sık kullandığınız Google hizmetleri ve işlevlerine kolay ulaşabilmek için hepsinin burada kısayollarını oluşturabilirsiniz. Ama listeniz kalabalık ise sadece tanımlar yetmeyebilir.
"Sık kullanılanlara ekle" komutu (Internet Explorer) ile arşivinize aldığınız her adres listenizde bir yere yerleşir ve sonuçta -zamanla- karmakarışık bir liste olur.
Eğer Google hizmetlerini sık kullanıyorsanız bunları ayrı bir klasöre yerleştirmeniz işinizi kolaylaştıracaktır.
► İnternet tarayıcınızı açın ve "Sık Kullanılanlar" menüsünde "Sık kullanılanları Düzenle" seçeneğine tıklayın.
► "Yeni klasör oluştur" seçeneğine tıklayın ve "Google" adında bir klasör oluşturun.
► Daha önce oluşturmuş olduğunuz bir öğeyi klasörün içine taşımak için öğeyi işaretledikten sonra farenizin sol tuşuna basılı tutarak öğeyi klasörün üzerine sürükleyin ve bırakın. Daha sonra oluşturacağınız öğeler için ise sık kullanılanlara ekleme penceresinde "Google" klasörünü seçerek içinde oluşturulmasını sağlayın.
► Klasörün içindeki öğeleri farenizle tutup sürükleyerek istediğiniz sıraya getirebilirsiniz. Aynı şekilde Google klasörünüzü de listenizde hareket ettirip üst sıralara getirebilirsiniz.
Google için Kısayollar
Eğer kısa sürede bir Google hizmetine onu bırakamayacak kadar bağlandıysanız Windows masaüstünüze hizmete çabuk ulaşmak için bir kısayol oluşturabilirsiniz.
Örneğin sıklıkla kullandığınız hizmet Google Mail için bir kısayol istediğinizi varsayalım.
Bunun için ilk önce masaüstüne farenizin sağ tuşuyla tıklayıp "Yeni" üzerine gelip açılan alt menüden "Kısayol" seçeneğini işaretleyin.
Açılan diyalog penceresinde konum kısmına Google Mail'in adresini, yani "http://mail.google.com" adresini girdikten sonra "İleri"ye tıklayın.
Bir sonraki aşamada kısayol için istediğiniz adı belirleyin ve pencereyi onaylayıp sihirbazdan çıkın.
Masaüstünüzde yani bir simge oluştuğunu göreceksiniz.
Artık bu simgeye tıklayarak doğrudan Google Mail'e ulaşabilirsiniz.
Diğer hizmetler için de benzer şekilde simgeler oluşturabilirsiniz.
Google Gadgets : Küçük yardımcılarınız
Widget'larla ya da diğer adı ile Gad-get'larla ilk olarak Mac Os X'in "Dash-board"unda tanışmıştık. Bu küçük yardımcı yazılımlar sayesinde güncel hava durumuna, son dakika haberlerine, bir VVikipedia arama kutusuna, bir RSS yayını okuyucusuna, spor karşılaşmalarının sonuçlarına veya borsa sonuçlarına erişmek mümkün. Hem seçenekler bu kadarla da sınırlı değil. Yavaş yavaş kullanıcılara reklam ulaştırmanın bir yolu olarak da karşımıza çıkmaya başlayan bu yazılımcıkların tek sorunu kullanılabilmeleri için bilgisayara yüklenmelerinin gerekmesi. Bu yüzden iş yerinizde farklı, evinizde farklı bilgisayarla çalışıyorsanız bunları her bilgisayara ayrı ay rı yüklemelisiniz. Bunun yanında kimi Gadget'lar sadece Windows XP veya Vista'da bulunan belirli yazılım kitap lıklarına da ihtiyaç duyuyor. Bu da kul lanılabildikleri işletim sistemlerini sı nırlıyor. Eğer bilgisayarınızın uygun ol
mamasına rağmen bu tür yardımcı yazılımları mutlaka kullanmak istiyorsanız, Google'ın kişiselleştirilmiş başlangıç sayfasını kullanabilirsiniz.
• iGoogle - Küçük yazılımcıklar: Google, Google Desktop ile klasik Gadget desteği sağlıyor. Ama bunun yanında farklı bilgisayarlarda çalışanlar veya kurulumun mümkün olmadığı durumlar için alternatif yollar da sunuyor. Bu şekilde bilgisayarınıza bir sürü Gadget yüklemek yerine kişisel Google ana sayfanıza aynı işlevleri gören istediğiniz kadar ufak araç yerleştirebiliyorsunuz. Bunun için tek ihtiyacınız ise bir Google hesabı.Eğer bir GMail veya bir Google Maps hesabınız varsa zaten ön gereksinimlere sahipsiniz demektir.
Google'ın iGoogle adını verdiği bu sistemin diğer VVidget sistemlerine karşın önemli üstünlükleri var. Bunlardan en önemlisi kullanılan bilgisayara bağımlı olmaması,iGoogle çalıştıgınız bilgisayar ister evinizde ister işinizde olsun, ister Linux tabanlı bu sistem olsun,isterse de Windows olsun hepsinde sorunsuz çalışabiliyor. Bu özellikle iGoogle'ı Gadget kurulumu yapamayacağınız internet kafeler veya özel internet bilgisayarları gibi sistemlerde kullanılabilecek mükemmel bir işlev haline getiriyor.Bunun yanında bu gibi halka açık alanlarda bilgilerinizin güvenliğini de artırıypr. Bu şekilde örnegın bir internet kafeden banka bilgilerinize ulaşırken tuş kullanımlarınızı kaydeden keylogger yazılımlarından korkmadan sanal klavye kullanarak ralıatsa çalışabilirsiniz. Bunun yanında iGoogle'ı Internet Explorer'dan farklı web tarayıcıları ile de kullanabilirsiniz. Opera ve Firefox'un güncel sürümleri iGoogle'ı sorunsuz destekliyor.
Kişisel başlangış sayfanızı oluşturmaya başlamak için ana sayfada sağ üsteki "Oturum açın" bağlantısına tıklayın ve kullanıcı bilgilerinizi girin. Ardından "iGoogle" bağlantısına tıklayın. Karşınıza gelen pencerede Google sizin için kimi araçları ön tanımlı olarak seçtiğini göreceksiniz. Bunlar dışındaki popüler araçlar ise ilk bölmede bulunur. Daha geniş bir yazılım yelpazesi için "Tüm koleksiyondan seçme yapın" seçeneğine tıklayın. Araç ekledikçe başlangıç sayfanız gitgide dolacaktır. Bu durumda bu küçük yardımcılarınızı konularına göre sekmelere ayırmanız işinizi kolaylaştırır, örneğin bir sekmeye ufak araçları, diğer bir sekmeye RSS yayını okuyucularınızı, üçüncü bir sekmeye ise günlük haberleri yerleştirebilirsiniz. Gadget'larla dolu bir sayfa size yarardan çok zorluk çıkarır.
Gadget'ların sıralanması ve yerleştirilmesi işini her zaman "sürükle ve bırak" mantığına göre yapabilirsiniz. İstemediğiniz öğeleri ise sağ üstlerindeki "X" simgelerine tıklayarak kapatabilirsiniz. Gereçlerin kendi ayarlarını değiştirmek için ise sağ köşelerindeki aşağı ok simgesine tıklayarak açılan menüde "Ayarları düzenle" seçeneğine gelmelisiniz. Bu şekilde örneğin hava durumu gerecinin hangi şehirdeki hava durumunu hangi sıcaklık birimine göre göstermesi gerektiğini belirleyebilirsiniz.
• Google - Veri toplama: Google diğer hizmetlerinde olduğu gibi bu hizmetini de karşılıksız yapmıyor ve belirli amaçlar güdüyor. Yukarıda belirttiğimiz gibi bu hizmeti kullanabilmeniz için bir Google hesabına ihtiyacınız var ve Google bu şekilde kullanıcılarının geniş kapsamlı kişisel profillerini belirleyebiliyor. Bunlardan da sizin bilgisayar başındaki davranışlarınızı ve alışkanlıklarınızı belirleyebiliyor. Çoğu zaman bu kullanıcı için pek bir önem taşımasa da Google için kullanıcısının profilini çıkarmak bulunmaz bir nimet. Aramalarınızın neler olduğu, nerelerden ne yediğiniz hep Google'ın veritabanlarında toplanıp işleniyor. Yasal açıdan ise Google şirketinin Amerika'da olması oradaki yasaların geçerli olmasına neden oluyor ve yerel yasalar çoğunlukla Go-ogle'ı bu verileri toplamaktan alıkoyamıyor.
Eğer Google'ın bu veri toplama alışkanlığı hoşunuza gitmiyorsa yapmanız gereken başta Google hesabınıza girmeden "iGoogle" bağlantısına tıklamak ve istediğiniz değişikleri gerçekleştirmek.
Size Has Google
Google'ın basit ve düzenli arayüzü aramalarınızı en kolay ve hızlı şekilde yapmanızı sağlar.
Ancak isterseniz bu arayüzü değiştirebilir ve kişisel bir başlangıç sayfası oluşturabilirsiniz.
Google, kullanıcılarma arama motorunu istekleri ve zevkleri doğrultusunda kişiselleştirme olanağı sunuyor. Google'ı size özel hale getirmek için arama satırının yanındaki "Tercihler" bağlantısına tıklamalı veya tarayıcınızın adres satırma www.google.com.tr/preferences yazmalısınız. Burada istediğiniz değişiklikleri yaptıktan sonra tek yapmanız gereken sağ kısımdaki "Tercihleri kaydet" düğmesine tıklamak. Google'in tercihlerinizi bilgisayarınızda saklayabilmesi için ise tarayıcınızı çerezlere (Cookies) izin verecek şekilde ayarlamış olmalısınız.
Doğru ayarlar
Eğer isterseniz Google'ın 100'den fazla dilde gösterilmesini sağlayabilirsiniz. Seçenekleri doğru anlayabilmek için ilk
önce dil ayarlarını yapmalısınız.
• Dil seçenekleri: Çoğunlukla arayüz dili olarak Türkçe kullanacak olsanız da buradan Google'ın arayüzünü istediğiniz dile çevirebilirsiniz. Bunu en üst bölmedeki açılır listeden istediğiniz dili işaretleyerek yapabilirsiniz.
Arama dili ise arama sonuçlarına etki eden bir özelliktir, örneğin bu şekilde sadece Türkçe olan arama sonuçlarını gösterilmesini sağlayabilirsiniz. Bunun yanı sıra arama sırasında "Türkiye'den sayfalar" seçeneğini işaretleyerek arama sonuçlarınızı daha farklı bir ölçütle de sınırlandırabilirsiniz.
Arama için Google "Herhangi bir dildeki siteleri ara (tavsiye edilir)" şeklinde bir öneride bulunsa da genelde sizi sadece Türkçe sayfalar ilgilendirir. Bu yüzden burada "Türkçe" seçeneğini işaretlemeniz aradığınızı daha kolay bulmanızı sağlar. Diğer dillerde arama yapmak istediğinizde ise sadece arama penceresinde arama satırının altındaki seçenekten "Web" seçeneğini işaretlemeniz yeterli.
• Daha hızlı bir liste - Gösterilecek sonuçların sayısını belirleyin: Sonuç sayısı satırındaki açılır menü yardımı ile sayfa başına gösterilecek arama sonuçlarının sayısını belirleyebilirsiniz. 10'dan 100'e kadar beş farklı sonuç sayısı belirlemek mümkün. Bizim önerimiz 10 veya 20 gibi görece az bir sonuç sayısı seçmeniz. Bu şekilde sonuçlar arasında gezinmek için birkaç tık daha gerekse de upuzun listelerde kaybolmaktan kurtulursunuz.
• Sonuç penceresi - Yeni bir tarayıcı penceresi: Sonuç penceresi kısmında ise tıkladığınız sonuçların yeni bir pencerede mi yoksa aynı pencerede mi açılması gerektiğini belirleyebilirsiniz. So- j nuçların yeni pencerede açılması, diğer j sonuçlara da bakmak istediğinizde sizi j her seferinde tarayıcınızın "Geri" düğmesine basarak sonuç penceresine dönmekten kurtarır. Böylece sonuçlarınız bir pencerede hep sabit kalır.
• Güvenli gezinti - Kötüler dışarı: Güvenli arama aynı bilgisayarı ailedeki gençlerin de kullandığı durumlarda oldukça yararlı bir özellik olabilir. Ama güvenli arama özelliği şimdilik Google'ın Türkçe sayfasında îngiliz veya Alman sitelerinde olduğu gibi kullanıcı tarafından seçilebilir değil. Bunun yerine Google orta seviye bir güvenli aramayı sürekli olarak uyguluyor. Ama mutlaka "SafeSearch" özelliğini kullanmak istiyorsanız Google'ın ingilizce sitesini kullanabilirsiniz. Bunun için ilk önce anasayfadaki "Google.com in English" seçeneğine, sonra da arama satırının yanındaki "Preferences" bağlantısına tıklayın. Gelen tercihler sayfasında "SafeSearch filtering" kısmında karşınıza üç farklı filtreleme seçeneği çıkar.
1- "Use moderate filtering": Google bu orta seviye filtre etkinleştirildiğinde grafik arama sonuçlarındaki rahatsız edici resimleri filtreler. Normal metin taramasındaki öğeler ise taranmaz.
Eğer herhangi bir ayar yapılmazsa Google bu fıltreleme seçeneğini uygular.
2- "Use strict fıltering": Bu üst seviye filtrelemede ise resimlerle beraber rahatsız edici metin öğeleri de taranır ve filtrelenir.
3- "Do not filter my search results": Bu seçenek güvenli arama işlevini devre dışı bırakır.